ललितपुर महानगरपालिका वडा नं. २७, सुनाकोठीद्वारा आयोजित महिला स्वास्थ्य प्रशिक्षण र कार्यशाला सफलतापूर्वक सम्पन्न
ललितपुर, मिति २०७८/०१/२२ देखि २०७८/०१/२८ सम्म ललितपुर महानगरपालिका वडा नं. २७, सुनाकोठीमा सात दिने “मासिक स्वच्छता र जैविक प्याड निर्माण” प्रशिक्षण तथा कार्यशाला सफलतापूर्वक सम्पन्न भयो। यस प्रशिक्षण कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य स्थानीय महिलाहरूमा मासिक स्वच्छता सम्बन्धी सचेतना अभिवृद्धि गर्नुका साथै जैविक र पर्यावरणमैत्री प्याड निर्माण सम्बन्धी सीप प्रदान गर्नु थियो।
कार्यशालामा वडा नं. २७ का विभिन्न महिला समूहका ३० जना सक्रिय प्रतिभागीहरूले भाग लिए। सहभागीहरूले मासिक स्वच्छताको महत्व, व्यक्तिगत स्वास्थ्य र सरसफाइका उपायहरूबारे जानकारी प्राप्त गरे भने जैविक प्याड निर्माणका लागि आवश्यक सामग्री, प्रक्रिया र गुणस्तर नियन्त्रणसम्बन्धी व्यावहारिक तालिम पनि प्राप्त गरे।
यस कार्यक्रमले महिलाहरूलाई आत्मनिर्भर बनाउने र उनीहरूको स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने लक्ष्य राखेको छ। साथै, जैविक प्याड निर्माणमार्फत स्थानीय स्तरमै रोजगारी सिर्जना गर्ने अवसर पनि प्रदान गरिएको छ।
कार्यक्रमको मुख्य विशेषताहरू:
- आयोजक: अब ढुक्क (Aba Dhukka) टीमद्वारा प्रशिक्षण संचालन
- प्रमुख प्रशिक्षक: श्री कल्पना श्रेष्ठ
- सहयोगी प्रशिक्षक: तजना श्रेष्ठ र अमिश लामिछाने
- उद्घाटन समारोह: वडा अध्यक्ष श्री कृष्ण हरि महर्जनको उद्घाटन भाषण
- महत्त्वपूर्ण संदेश: वडा सदस्य श्रीमती रामदेवी महर्जनले जैविक प्याडको महत्त्व र स्वच्छताको आवश्यकतामा जोड दिए
प्रशिक्षणको विषयवस्तु:
१. मासिक स्वच्छताको महत्त्व: मासिक स्वच्छता महिलाहरूको शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यका लागि अत्यन्तै महत्वपूर्ण छ। सफा र सुरक्षित तरिकाले मासिक धर्मको व्यवस्थापनले संक्रमण, छालाको समस्या, र अन्य स्वास्थ्य जोखिमहरूबाट बचाउँछ। नेपालका धेरै क्षेत्रहरूमा महिनावारीलाई लाजको विषय मानिन्छ, जसले गर्दा महिलाहरू आवश्यक स्वच्छता अपनाउन सक्दैनन् र स्वास्थ्य समस्यामा पर्न सक्छन्। मासिक स्वच्छता सम्बन्धी सचेतनाले मात्र महिलाहरूलाई स्वस्थ राख्न सकिन्छ, साथै सामाजिक कलंक हटाउन र महिलाको आत्मसम्मान बढाउन मद्दत पुग्छ। UNICEF लगायतका अन्तर्राष्ट्रिय संस्था र स्थानीय परियोजनाहरूले मासिक स्वच्छता सम्बन्धी जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्दै आएका छन् जसले महिलाहरूलाई सचेत र सशक्त बनाएको छ।
२. जैविक प्याड निर्माण:जैविक प्याडहरू प्राकृतिक, बायोडिग्रेडेबल सामग्रीबाट बनाइन्छन् जसले स्वास्थ्य र वातावरण दुवैलाई सुरक्षित राख्छ। नेपालमा बाँसको फाइबर, काठको फाइबर, कपास र अन्य प्राकृतिक स्रोतहरूबाट प्याड उत्पादन गरिन्छ। यी प्याडहरूले रासायनिक तत्वहरू प्रयोग नगरी छालामा कुनै नकारात्मक प्रभाव नपार्ने, आरामदायी र सुरक्षित विकल्प प्रदान गर्छन्। जैविक प्याड निर्माणका लागि स्थानीय महिलाहरूलाई तालिम दिइन्छ जसले उनीहरूलाई उत्पादन प्रक्रिया, गुणस्तर नियन्त्रण र प्याडको सही प्रयोगबारे जानकारी दिन्छ। यसले महिलाहरूलाई आत्मनिर्भर बनाउने मात्र नभई दिगो उत्पादन प्रवर्द्धन गर्ने काम पनि गर्दछ।
३. आर्थिक सशक्तिकरण: मासिक स्वच्छता र जैविक प्याड निर्माण सम्बन्धी तालिमहरूले महिलाहरूलाई आर्थिक रूपमा सशक्त बनाउने अवसर दिन्छ। तालिम प्राप्त महिलाहरूले आफ्नै व्यवसाय सञ्चालन गर्न सक्छन् जसले उनीहरूको आत्मनिर्भरता र सामाजिक सम्मान बढाउँछ। यसले गाउँघरमा रोजगारी सिर्जना गरी आर्थिक क्रियाकलापलाई प्रोत्साहन गर्दछ। साथै, मासिक धर्म गरिबी कम गर्न र महिलाहरूको जीवनस्तर सुधार्न पनि मद्दत पुग्छ। धेरै परियोजनाहरूले महिलाहरूलाई प्याड उत्पादन र बिक्रीमा संलग्न गराएर उनीहरूको आर्थिक स्थिति सुधार गर्ने काम गरिरहेका छन् जसले समुदायमा सकारात्मक सामाजिक परिवर्तन ल्याइरहेको छ।
उल्लेखनीय उद्देश्य:
- महिलाहरूलाई मासिक स्वच्छताको लागि स्थायी समाधान उपलब्ध गराउनु
मासिक स्वच्छता महिलाहरूको स्वास्थ्य र जीवनस्तर सुधार्न अत्यावश्यक छ। नेपाल सरकारले पनि सार्वजनिक विद्यालयहरूमा निःशुल्क जैविक प्याड वितरण कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ, जसले महिनावारीका बेला विद्यालय छोड्ने दर घटाउन र स्वास्थ्य जोखिम कम गर्न मद्दत पुर्याएको छ। दीगो समाधानका रूपमा जैविक प्याड उत्पादन र प्रयोगलाई प्रवर्द्धन गरिनु आवश्यक छ, जसले स्वास्थ्यमा नकारात्मक प्रभाव नपार्ने र वातावरणमैत्री हुने सुनिश्चित गर्छ। यसले महिलाहरूलाई स्वच्छता कायम राख्न सजिलो बनाउँछ र दीर्घकालीन रूपमा मासिक स्वच्छताको चुनौतीलाई समाधान गर्छ।
- सामुदायिक स्वास्थ्य र पर्यावरण संरक्षणलाई बढावा दिनु
प्लास्टिकयुक्त प्याडहरूको प्रयोगले वातावरणमा ठूलो प्रदूषण निम्त्याउँछ, जसले नदी, जमिन र समुद्री पारिस्थितिकी तन्त्रलाई असर गर्नु। जैविक प्याड उत्पादनले प्लास्टिक फोहोर घटाउने र दिगो फोहोर व्यवस्थापनमा सहयोग पुर्याउनेछ। साथै, मासिक स्वच्छता सम्बन्धी सचेतना अभिवृद्धि गरेर समुदायमा स्वास्थ्य सुधार र सरसफाइको प्रवर्द्धन गरिन्छ। यस्तो पहलले न केवल व्यक्तिगत स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउँछ, तर सामुदायिक स्तरमा पनि संक्रमण र रोगको जोखिम कम गर्छ।
- स्थानीय महिलाहरूलाई स्वरोजगारीको लागि सिप विकास गराउनु
जैविक प्याड उत्पादन र मासिक स्वच्छता सम्बन्धी तालिमहरूले महिलाहरूलाई आर्थिक रूपमा सशक्त बनाउने अवसर प्रदान गर्छ। तालिम प्राप्त महिलाहरूले स्थानीय स्तरमै प्याड उत्पादन गरी स्वरोजगारी सिर्जना गर्न सक्छन्, जसले उनीहरूको आत्मनिर्भरता र सामाजिक सम्मानमा वृद्धि गर्छ। यसले गाउँघरमा रोजगारीको अवसर बढाउँछ र मासिक धर्म गरिबी घटाउन मद्दत पुर्याउँछ। साथै, महिला उद्यमशीलता प्रवर्द्धन भएर समुदायमा सकारात्मक सामाजिक परिवर्तन ल्याउँछ।
उद्घाटन समारोहमा वडा अध्यक्ष श्री कृष्ण हरि महर्जनले भने,
“यस प्रकारका प्रशिक्षणहरूले समुदायमा स्वास्थ्य चेतना बढाउन मद्दत गर्छन्। अब ढुक्कको जैविक प्याडले महिलाहरूको स्वास्थ्य र पर्यावरण दुबैलाई सुरक्षित गर्छ।”
वडा सदस्य श्रीमती रामदेवी महर्जनले जोड दिँदै भनिन्,
“मासिक स्वच्छतालाई लिएर छाडिएका सामाजिक कुरीतिहरू तोड्न र महिलाहरूलाई आत्मनिर्भर बनाउन यो प्रशिक्षण ऐतिहासिक कदम हो।”
प्रतिभागीहरूको प्रतिक्रिया:
- स्थानीय महिला प्रतिभागीहरूले यसलाई “जीवनपरिवर्तन” भनेर समीक्षा गरे।
- प्रशिक्षण पछि प्रतिभागीहरूले आफ्नै साना व्यवसाय सुरु गर्ने योजना बताए।
भविष्यका योजनाहरू:
अब ढुक्क र वडा कार्यालयले यस्तै प्रशिक्षणहरू अन्य वडाहरूमा पनि विस्तार गर्ने योजना बनाएको छ।